Versterken van de medezeggenschap

Een goed functionerende medezeggenschap is een belangrijke pijler voor besluitvorming in organisaties. Er is voldoende wetenschappelijk onderzoek dat aantoont dat participatie (de actieve deelname van medewerkers bij de besluitvorming binnen een organisatie) expliciete toegevoegde waarde levert. Een uitingsvorming hiervan in de vorm van een ondernemingsraad (OR) wordt in die onderzoeken als zeer belangrijk beschreven. Toch zien we vaak dat dat organisatie breed de waarde van de medezeggen- schap onvoldoende wordt benut. Daarom helpen wij ondernemingsraden met het versterken van de medezeggenschap binnen de organisatie.

De oplossing wordt vaak gezocht in een procedure- of structuurwijziging. Wij kijken graag naar het complete plaatje waarbij zowel ‘harde’ (strategie, procedure, structuur) als ‘zachte’ (cultuur, gedrag, houding, leidinggevende stijl, ontwikkelmogelijkheden) organisatiekenmerken onder de loep worden genomen. We bekijken deze kenmerken vanuit de basisdoel van medezeggenschap: participatie.

Participatie is een actieve deelname aan het besluitvormingsproces. Hier ligt de nadruk op ‘actief’. Participatie is dus meer dan geïnformeerd worden of inspraak hebben: participatie geeft ruimte aan invloed op besluitvorming in een organisatie. Participatie is een leerproces tussen deelnemers, waarmee betrokkenheid, vertrouwen en draagvlak voor beslissingen wordt verkregen. Het gaat hierbij om het goede gesprek en verbinding, waarin ruimte en tijd is voor het uitwisselen van meningen, het bouwen aan gedeelde visies en acties (co-creatie) en leren omgaan met verschillen.

In een participatieproces gaat het dus over menselijk contact, over botsen en samen zoeken, over oprechte interesse en het opbouwen van vertrouwen. Echte participatie vraagt investering van tijd en middelen maar levert duurzame resultaten op.

Een belangrijk uitgangspunt in de Nederlandse arbeidsverhoudingen is dat goede medezeggenschap een waarde in zichzelf heeft. Een goede kwaliteit van medezeggenschap is essentieel in een tijd dat organisaties in hoog tempo veranderen. Het geeft organisaties meer concurrentiekracht en leidt tot efficiency en verhoogde productiviteit.

Een goed functionerende medezeggenschap is essentieel voor de kwaliteit van de besluitvorming in organisaties. Voor goede besluiten is informatie nodig vanuit verschillende perspectieven van de organisatie. De kennis en ervaring van de verschillende groepen belanghebbenden is hierbij onontbeerlijk.

Medezeggenschap zal in eerste instantie door iedereen in de organisatie moeten worden ervaren als een belangrijke waarde en gezien als een onderdeel van de (organisatie)cultuur.

Participatie is onder te verdelen in directe en indirecte participatie. Directe participatie gebeurt op de werkvloer, direct met de medewerkers. Denk hierbij aan werkoverleggen, klankbordkringen, projectgroepen, feedback sessies etc. Indirecte participatie is geregeld door een afvaardiging van (bijvoorbeeld) het personeel te betrekken bij besluitvorming. De indirecte participatie is de medezeggenschap vanuit de (C)OR. Afhankelijk van de mate van directe participatie in de organisatie kiest de OR zijn rol. Een versterkte directe participatie binnen de organisatie zal gevolgen hebben voor de rol van de OR. Waarbij de medezeggenschap nu nog een sterke inhoudelijke focus heeft zal in de organisatie met veel directe participatie de medezeggenschap een meer procesmatige en coördinerende rol hebben.

Het versterken van Medezeggenschap in een afbeelding

"Echte participatie vraagt investering van tijd en middelen maar levert duurzame resultaten op."

Het verschil tussen directe en indirecte participatie.