Deep Democracy – De wijsheid van de minderheid

Open Deep Democracy whitepaper (PDF) hier. Hierin wordt dieper in gegaan op de materie en wordt de tekst ondersteund door visuals.

Door Bob van Weert

Deep Democracy is besluitvorming met aandacht en waardering voor andere opvattingen. Conflicten worden gezien als een kans om te groeien. Diversiteit wordt erkend en er is besef dat dit kan leiden tot spanningen. Deep Democracy helpt die spanning oplossen. Groepsbesluiten winnen daardoor aan kracht. Zodat alles wat gezegd moet worden, gezegd kan worden. Andere inzichten worden gezien als een verrijking. De wijsheid van de minderheid wordt actief gezocht en toegevoegd aan het meerderheidsbesluit.

Als ondernemingsraad (OR) heb je vaak te maken met besluitvormingsprocessen. Denk aan adviesaanvragen over een reorganisatie, nieuw beloningsbeleid, initiatieven om verzuim te verlagen etc. De OR vormt een beeld aan de hand van de beschikbare informatie, beoordeelt deze informatie en neemt een besluit. ‘De OR’ is echter niet één persoon. De OR is een groep mensen met allemaal hun eigen persoonlijkheden, ervaringen, competenties, vaardigheden, belangen, normatief kader en wereldbeeld. Die diversiteit kan leiden tot spanningen. Dat kan leiden tot conflicten of tot een sfeer waarin sommige mensen niet de ruimte voelen om te kunnen zeggen wat er gezegd moet worden. Hier wordt de OR minder effectief van, het leidt tot verdeeldheid en bovendien is het slecht voor de sfeer.

Om een effectief team te zijn, is er meer nodig dan alleen samenwerken naar een doel. Je moet elkaar kunnen vertrouwen. Hierdoor creëer je een sfeer waarbij iedereen in de groep, ook de mensen die minder snel met hun mening komen, hun stem kunnen laten horen. Deep Democracy helpt de kwaliteit van besluitvorming te verbeteren door werkelijk consensus te bereiken waarbij iedereen bij betrokken is geweest. Dit besluitvormingsproces kan praktisch worden opgepakt met de “Lewis Methode”.

De Lewis Methode

Stap 1: Verzamel alle invalshoeken
Als team zorg je ervoor dat iedereen de ruimte krijgt om zijn stem te laten horen. Ook het wat stillere OR-lid heeft hiervoor mogelijkheden. Het gaat er niet om ‘wie het beste idee heeft’, maar om het onderzoeken naar welke perspectieven er in de groep zijn. Het is niet aanvallen en verdedigen. Het gaat meer om het bewustzijn van de groep te vergroten. In deze stap is het dus nog geen tijd voor besluitvorming.

Stap 2: Zoek actief naar het alternatief
Als er voldoende vertrouwen en veiligheid in de groep is, ga je merken dat mensen makkelijker met afwijkende beelden of meningen komen. In deze stap is het steeds de zaak om actief naar het alternatief te vragen. ‘Heeft iemand nog een heel ander idee?’ ‘Iets wat nog niet genoemd is?’ Erken dat er verschillende zienswijzen zijn en dat niemand monopolie heeft op ‘de waarheid’.

Stap 3: Verspreid het alternatief
Deze stap helpt om te zien of de minderheidsstem ook leeft onder anderen in de groep. Op deze manier voelt diegene zich gesteund en mensen met een ander alternatief voelen zich vrijer om ook hún stem te laten horen. ‘Wie herkent zich in het punt dat Paula noemt?’ ‘Wie kan hier wat meer over zeggen?’

Nu alle perspectieven, standpunten, meningen etc. boven tafel zijn, gaat de groep stemmen. Net zoals normaal in de democratie wint het voorstel met de meeste stemmen. Het is geen compromis. Een compromis is een oplossing waarbij beide partijen een beetje toegeven. In andere woorden; een afgezwakt meerderheidsbesluit om de minderheid tegemoet te komen. Met Deep Democracy zoeken we naar een manier om de wijsheid van de minderheid toe te voegen aan het meerderheidsbesluit zonder dat besluit af te zwakken.

Stap 4: Voeg te wijsheid van de minderheid toe aan het besluit
Na het stemmen ga je langs bij de mensen die niet voor het meerderheidsbesluit hebben gestemd en wordt er gevraagd: “Wat heb je nodig om met het meerderheidsbesluit mee te gaan?” Vervolgens ga je met de groep onderzoeken hoe je de minderheidswijsheid aan meerderheidsbesluit kan toevoegen.

Het kan zo zijn dat de groep er de eerste keer niet uit komt, er is geen duidelijke meerderheid en het team moeite heeft de minderheidswijsheid toe te voegen aan het besluit. Doorloop dan nogmaals stappen 1,2,3. Als de groep echter zeer verdeeld blijft, is de kans groot dat er iets speelt wat nog niet uitgesproken wordt. Dat kan een onuitgesproken conflict zijn, bepaalde spanningen uit het verleden of andere zaken waardoor er ruis op de lijn is ontstaan. Dan is het belangrijk om dat conflict op te lossen om als team verder te groeien. Daarvoor is er stap 5, de duik in de onderstroom.

Stap 5 (Optioneel): Duik in de onderstroom
In deze stap los je een conflict door met elkaar te erkennen dat we allemaal een eigen kijk op de wereld hebben en dat niemand een monopolie op de waarheid heeft. Erken dat een conflict voor groei kan zorgen omdat je inzicht krijgt in je eigen blinde vlekken; het deel dat jij niet ziet maar anderen wel. Om dit vervolgens naar elkaar uit te spreken, dat de lucht geklaard kan worden en oprecht gekeken kan worden naar wat je heeft geraakt, om daar vervolgens van te leren en te groeien en de nieuwe wijsheid mee te nemen in het besluitvormingsproces.

Gedragen besluitvorming in de OR

Hoewel de deep democracy methode hierboven kort en krachtig staat beschreven, moet dit niet onderschat worden. Het is en blijft een lastig proces. Het is belangrijk om een neutrale en ervaren begeleider te hebben die vasthoudt aan het proces. Het beste is daar iemand voor te hebben die buiten de groep staat, zonder inhoudelijk belang. Als deze stappen goed zijn doorlopen en er is een meerderheidsbesluit verrijkt met de minderheidswijsheid dan heb je een kwalitatief goed besluit dat wordt gedragen door de hele groep, zelfs door de mensen wie niet op het meerderheidsbesluit hebben gestemd. Dat komt omdat ze zich tenminste wel gehoord en betrokken voelen.

Deep democracy kan dus helpend zijn in het nemen van een lastig besluit waar veel verschillende meningen over zijn. Het leidt tot hogere betrokkenheid en gedragenheid. En juist daar zit de crux voor de meeste OR’s. Probeer daarom eens een andere manier van besluitvorming en stap in de wereld die Deep Democracy heet.

Open Deep Democracy whitepaper (PDF) hier. Hierin wordt dieper in gegaan op de materie en wordt de tekst ondersteund door visuals.

Share on linkedin
LinkedIn
Share on twitter
Twitter
Share on facebook
Facebook
Share on whatsapp
WhatsApp

Meer artikelen

Sluit Menu

Uw Bericht is verzonden

We nemen z.s.m. contact met u op.